In dit artikel lees je hoe de spijsvertering van het paard werkt, welke risicofactoren er zijn en hoe natuurlijke ondersteuning, zoals maagsupplementen, kan bijdragen aan een gezonde spijsvertering.
Spijsvertering van het paard
Belangrijke feiten over het spijsverteringsstelsel van het paard:
- De maag van een paard is relatief klein en kan geen grote hoeveelheden in één keer verwerken.
- Maagzuur wordt continu aangemaakt, ook zonder voedsel.
- Vezelrijk voer stimuleert de speekselproductie tijdens het kauwen, die helpt maagzuur te neutraliseren en zo de maagwand beschermt.
- De darmen zijn lang en gevoelig voor verstoringen.
- Plotselinge voederwissels kunnen leiden tot koliek of maagproblemen bij het paard.
Wat is koliek bij paarden?
Koliek bij paarden herkennen
Mogelijke symptomen van koliek bij paarden:
- Onrustig gedrag: schrapen met de voorbenen, rondjes lopen, of herhaaldelijk liggen en opstaan.
- Kijken naar of trappen naar de buik: klassiek teken van buikpijn.
- Rollen: kortdurend liggen en weer opstaan, soms heftig en herhaaldelijk, wat kan wijzen op ernstige pijn.
- Verminderde eetlust of weigeren te eten: zelfs favoriete snacks worden genegeerd.
- Weinig of geen mestproductie of afwijkende mest, zoals zeer droog of diarree.
- Opgeblazen buik of gasophoping: vooral zichtbaar bij gaskoliek.
- Zweten zonder inspanning: ook bij milde temperaturen.
- Versnelde ademhaling of hartslag: duidt op pijn of stress.
- Subtiele signalen: gapen, kauwbewegingen zonder voer, flemen of tandenknarsen.
- Gedragsveranderingen: van lusteloosheid tot overdreven nervositeit.
Soorten koliek bij paarden
1. Krampkoliek
De meest voorkomende vorm, waarbij de darmen zich krampachtig samentrekken en weer ontspannen. Krampkoliek kan ontstaan door plotselinge rantsoenwijzigingen, stress, overvloedig en snel koud water drinken na inspanning of door een worminfectie. Ook andere ongemakken in de buikorganen, zoals het darmstelsel, de nieren of de lever, kunnen een rol spelen. Symptomen variëren van mild onrustig gedrag tot heftig rollen.
2. Gaskoliek
Ontstaat wanneer gas zich ophoopt in de darmen en niet kan ontsnappen. Dit geeft een opgeblazen gevoel en pijn door druk op de darmwand. Vaak veroorzaakt door een verstoring van de darmflora, verkeerd of beschimmeld voer, een te eiwit- of energierijk rantsoen (bijvoorbeeld te veel jong, vers gras) of plotselinge wijzigingen in het voerschema. Het paard kan daarbij een duidelijk gezwollen buik hebben.
3. Zandkoliek
Wordt veroorzaakt door ophoping van zand of aarde in de darmen, meestal door het eten van voer van de grond of het grazen op kale, zanderige weides. Dit kan leiden tot irritatie, ontsteking en soms verstopping. Vaak herkenbaar aan een doffe vacht, verminderde eetlust en afwijkende mest (meestal zeer dun, als gevolg van beschadiging van het darmslijmvlies).
4. Verstoppingskoliek
Hierbij raakt een deel van de darm geblokkeerd, vaak door ophoping van slecht verteerd voer, stro, of voedsel dat moeilijk afbreekbaar is. Verstoppingskoliek kan ook ontstaan door ingedroogde mest als gevolg van te weinig vochtopname of een trage darmtransit. Bij oudere paarden kan een vertraagde darmperistaltiek dit proces versterken, wat leidt tot opstapeling van darminhoud (stase) en indroging. De verstopping belemmert de doorgang van voedsel en gas, wat hevige pijn kan veroorzaken.
5. Liggingsveranderingen (draaiing) van de darm
Een ernstige en vaak levensbedreigende vorm waarbij een deel van de darm, door verplaatsing of een gezwel, kan draaien of knikken. Dit kan de bloedtoevoer (gedeeltelijk) afsluiten, wat onmiddellijke dierenartszorg vereist en vaak een spoedoperatie noodzakelijk maakt. De symptomen zijn doorgaans zeer heftig en treden acuut op.
Hoe ondersteun je een gezonde spijsvertering bij je paard?
Koliek is een van de meest voorkomende en zorgwekkende gezondheidsproblemen bij paarden. Hoewel koliek niet altijd te voorkomen is, verklein je het risico aanzienlijk met goede verzorging:
1. Voer met regelmaat
Bied meerdere kleine porties ruwvoer per dag aan in plaats van één grote maaltijd. Dit houdt de spijsvertering actief en in balans. Zorg dat de voeding van je paard voldoende essentiële mineralen, vitaminen en sporenelementen bevat om tekorten te voorkomen. Je kunt hiervoor kiezen voor een compleet supplement dat tekorten voorkomt en het paard langdurig ondersteunt.
Onze aanrader: Horse Liquid LA, speciaal ontwikkeld om tekorten langdurig aan te vullen (3 tot 6 maanden). Dit vloeibare supplement voorziet je paard van essentiële mineralen, vitaminen en sporenelementen, en biedt extra ondersteuning voor energie, herstel, weerstand en vruchtbaarheid.
2. Regelmatige tandcontrole
Laat het gebit van je paard regelmatig controleren. Slecht kauwen kan leiden tot slecht verteerd voer en een verhoogd risico op verstopping.
3. Voorkom plotselinge voederveranderingen
Introduceer nieuw voer of supplementen altijd geleidelijk, verspreid over 7 tot 10 dagen. Bij voorkeur door te mengen met bestaand voeder.
4. Zorg voor dagelijkse beweging
Beweging stimuleert de darmwerking. Laat je paard dagelijks bewegen, ook als het niet wordt gereden.
5. Altijd toegang tot vers drinkwater
Voldoende hydratatie helpt verstopping te voorkomen en ondersteunt een gezonde spijsvertering.
6. Beperk stress
Stress kan de darmfunctie verstoren. Zorg voor rust, een vast dagritme en sociaal contact met soortgenoten om spanning te minimaliseren.
7. Voorkom zandopname
Voer niet rechtstreeks op zandbodems. Gebruik rubberen matten of voerbakken en vermijd te kort begraasde weides. Laat mest regelmatig onderzoeken op zand en wormeieren; dit helpt ook bij een effectief wormmanagement.
8. Ondersteun met natuurlijke middelen
Kruiden of supplementen die de darmgezondheid bevorderen, kunnen helpen om koliek preventief tegen te gaan.
Spijsvertering van je paard ondersteunen met de natuurlijke middelen van PHYTOVET
Kruiden en supplementen die de darmgezondheid bevorderen, zijn een waardevolle aanvulling op goede voeding en zorgvuldig management.
Phytovet ontwikkelt supplementen van 100% natuurlijke ingrediënten, speciaal samengesteld om de spijsvertering van paarden te ondersteunen en te verbeteren.
COLICA en GASTICO zijn twee effectieve formules die helpen spijsverteringsproblemen te verminderen en het risico op koliek te verkleinen.
COLICA is een waardevol plantaardig, vloeibaar voedingssupplement voor paarden die gevoelig zijn voor maag-darmkrampen. Het ondersteunt een gezonde darmperistaltiek, helpt bij de afvoer van fermentatiegassen en verlicht zo ongemakken in het spijsverteringsstelsel.
GASTICO vormt een beschermende film op de maagwand van paarden en is waardevol als nabehandeling van maagulcera. Dit supplement kan preventief worden ingezet ter ondersteuning van de maag en helpt zo de kans op koliek te verminderen bij een gestoorde maag-darmwerking.
